Hành trình tự lập của một doanh nhân IPS

Tôi gặp Phan Duy Thiệp trong lớp IPS, giữa rất nhiều doanh nhân với những câu chuyện khác nhau. Có người bước vào IPS khi đã có doanh nghiệp lớn, có người đã quen với sân khấu, với thành tựu, với sự công nhận. Thiệp thì khác. Ở anh không có sự ồn ào, không có nhu cầu chứng minh mình là ai. Nhưng càng quan sát, tôi càng nhận ra đây là một người đã đi rất xa trong hành trình tự lập nội tâm – thứ mà không phải doanh nhân nào cũng có được.

Bài viết này không phải để kể lại thành tích, cũng không phải để dựng lên một hình ảnh hào nhoáng. Tôi viết với tư cách là một người bạn học cùng lớp IPS, một người phụ nữ làm kinh doanh đã đi qua nhiều giai đoạn chuyển hóa nội tâm, và tôi nhìn thấy ở Thiệp một hành trình rất thật, rất người, rất đáng để những doanh nhân đang loay hoay dừng lại và suy ngẫm.

Xuất phát điểm khiêm tốn và nền móng của tinh thần tự lập

Phan Duy Thiệp sinh ra và lớn lên tại một vùng quê thuộc tỉnh Bắc Ninh, trong một gia đình không mấy khá giả. Xuất phát điểm ấy không mang lại cho anh lợi thế về tài chính, quan hệ hay con đường sẵn có. Nhưng chính sự thiếu thốn vừa đủ đó lại tạo nên một nền móng rất quan trọng: hiểu giá trị của lao động, của đồng tiền và của trách nhiệm cá nhân.

Tôi từng tin rằng xuất phát điểm khó khăn thường khiến con người mang theo mặc cảm. Nhưng ở Thiệp, tôi nhìn thấy điều ngược lại. Anh không nói nhiều về tuổi thơ, không dùng nó để kể khổ hay tạo động lực truyền cảm hứng kiểu quen thuộc. Anh chỉ đơn giản sống như một người hiểu rất rõ rằng: nếu không tự đứng lên, sẽ không có ai đứng thay mình.

Lựa chọn con đường khó khi còn rất trẻ

Sau khi tốt nghiệp đại học, Thiệp đứng trước lựa chọn quen thuộc của hầu hết người trẻ: an toàn hay thử thách. Anh chọn con đường khó hơn. Rời môi trường quen thuộc, đến một vùng đất mới để bắt đầu kinh doanh, trong sự lo lắng và thiếu ủng hộ từ gia đình.

Ở góc nhìn của tôi, đây là một quyết định mang nhiều tầng ý nghĩa. Không phải vì kinh doanh là lựa chọn cao quý hơn đi làm thuê, mà vì Thiệp sẵn sàng đặt mình vào hoàn cảnh buộc phải trưởng thành nhanh. Không có ai chống lưng, không có đường lui rõ ràng, mỗi quyết định đều phải tự chịu trách nhiệm.

Những năm tháng tự bươn chải và học từ thực tế

Thiệp bắt đầu kinh doanh từ những công việc rất đời thường. Nhập hàng, đặt hàng Trung Quốc, bán sỉ đồ gia dụng, phụ kiện, phân phối cho kho hàng và người bán lẻ. Có giai đoạn anh trực tiếp vận hành một văn phòng chạy quảng cáo bán lẻ sản phẩm.

Điều khiến tôi ấn tượng không phải là anh đã làm bao nhiêu mô hình, mà là cách anh nhìn nhận những giai đoạn đó. Không tô hồng, không xem đó là thất bại hay thành tích, mà coi đó là quá trình học bắt buộc. Học cách làm việc một mình, học cách sửa sai nhanh, học cách đứng vững khi không có ai hỗ trợ.

Khi không có điểm tựa, con người buộc phải trưởng thành

Trong nhiều buổi học IPS, khi nói về trách nhiệm cá nhân, tôi thường để ý phản ứng của từng người. Ở Thiệp, tôi thấy sự đồng thuận rất sâu. Bởi anh đã sống trong trạng thái không có điểm tựa từ rất sớm.

Không gia đình hỗ trợ tài chính, không mạng lưới quan hệ sẵn có, không ai chỉ đường. Mỗi quyết định đều mang theo rủi ro thật, hậu quả thật. Chính hoàn cảnh đó rèn cho anh một phẩm chất rất quan trọng của doanh nhân: không đổ lỗi.

Tôi tin rằng nhiều người trong chúng ta nói về trách nhiệm, nhưng chỉ khi không còn ai để dựa vào, con người mới thực sự hiểu thế nào là chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình.

Dám rời bỏ sự ổn định để không dậm chân tại chỗ

Có những giai đoạn, công việc của Thiệp diễn ra tương đối thuận lợi. Nhưng anh sớm nhận ra rằng môi trường đó không còn phù hợp với sự phát triển dài hạn của bản thân. Và anh chọn rời đi.

Tôi đánh giá rất cao quyết định này. Bởi rời bỏ khi đang ổn định luôn khó hơn rất nhiều so với rời bỏ khi đã thất bại. Điều đó đòi hỏi một mức độ trung thực rất lớn với chính mình. Không phải ai cũng đủ tỉnh táo để nhận ra rằng: tiếp tục ở lại có thể an toàn, nhưng sẽ khiến mình dậm chân tại chỗ.

Một lần nữa, Thiệp bắt đầu lại từ con số 0 ở một vùng đất mới. Nhưng lần này, tôi nhìn thấy một con người khác: bình tĩnh hơn, ít sợ hãi hơn và hiểu rõ giá trị của trải nghiệm đã tích lũy.

Sự thay đổi thực sự đến từ bên trong

Quan sát hành trình của Thiệp, tôi thấy rõ một điều: sự thay đổi bền vững không đến từ việc đổi môi trường hay đổi mô hình kinh doanh, mà đến từ sự thay đổi bên trong.

Anh học cách tin vào bản thân ngay cả khi không có ai tin. Học cách ở một mình mà không hoảng loạn. Học cách chấp nhận cô đơn như một phần của quá trình trưởng thành. Đây là những điều không sách vở nào dạy, nhưng lại quyết định khả năng đi đường dài của một doanh nhân.

Dũng cảm kết thúc để mở ra phiên bản tốt hơn

Có những thời điểm, Thiệp nhận ra rằng những gì mình đang làm không còn phù hợp với con đường dài hạn. Và anh tiếp tục đưa ra quyết định khó: từ bỏ.

Tôi rất đồng cảm với điều này. Bởi trong hành trình làm kinh doanh, không phải ai cũng đủ dũng cảm để kết thúc đúng lúc. Nhiều người ở lại vì sợ mất, sợ phải bắt đầu lại, sợ ánh nhìn của người khác. Thiệp chọn ngược lại. Anh chấp nhận buông bỏ để không phản bội chính mình.

Lời cảm ơn dành cho chính mình

Khi nhìn lại, Thiệp không nói nhiều về việc cảm ơn hoàn cảnh hay ai đó đã giúp mình. Anh nói về việc cảm ơn chính bản thân. Cảm ơn vì đã kiên trì, giữ kỷ luật, không bỏ cuộc và không đánh đổi giá trị sống để đạt được mục tiêu.

Ở góc nhìn của tôi, đây là dấu hiệu của một người đã trưởng thành về nội tâm. Khi con người thôi trách hoàn cảnh và bắt đầu ghi nhận chính mình, đó là lúc nội lực thực sự hình thành.

Góc nhìn của tôi về Phan Duy Thiệp trong lớp IPS

Trong lớp IPS, Thiệp không phải người nói nhiều nhất, cũng không phải người nổi bật nhất. Nhưng anh là người khiến tôi tin rằng: sự thay đổi thật sự không cần ồn ào.

Anh đại diện cho một thế hệ doanh nhân đi lên từ con số 0, không ảo tưởng, không tìm đường tắt, sẵn sàng chịu trách nhiệm và học từ thực tế. Đó là kiểu doanh nhân có thể không bùng nổ nhanh, nhưng rất khó gãy.

Thông điệp dành cho những doanh nhân đang ở ngã rẽ

Nếu bạn đang đọc bài viết này và cảm thấy mình đang ở một giai đoạn bấp bênh, tôi tin câu chuyện của Phan Duy Thiệp sẽ chạm đến bạn theo một cách rất riêng. Bạn không cần xuất phát điểm hoàn hảo. Bạn không cần phải giống ai khác.

Điều quan trọng là bạn có dám chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình hay không. Có đủ trung thực để dừng lại khi cần. Và có đủ kiên nhẫn để xây dựng nội lực trước khi tìm kiếm kết quả.

Hành trình của Phan Duy Thiệp chưa kết thúc. Nhưng với những gì anh đã đi qua, tôi tin đây là một người sẽ còn đi rất xa, theo cách rất riêng, rất vững và rất thật.